CBDC a stablecoiny: Kluczowe różnice i co należy wiedzieć

Czym są Cyfrowe Waluty Banków Centralnych (CBDC)?

Cyfrowa Waluta Banku Centralnego (CBDC) to cyfrowa forma pieniądza emitowana przez bank centralny danego kraju. Jej wartość jest powiązana z wartością fizycznej waluty narodowej i jest przez nią gwarantowana. CBDC może być używana tak samo jak gotówka – do płatności, przechowywania wartości czy rozliczania transakcji między firmami i instytucjami finansowymi.

Jednym z głównych celów tworzenia CBDC jest zwiększenie inkluzywności finansowej. Wprowadzenie waluty cyfrowej oferuje łatwość, wygodę i szeroką dostępność usług finansowych, co może zachęcić więcej osób do aktywnego udziału w systemie finansowym. Dodatkowo CBDC usprawniają realizację przelewów i płatności transgranicznych przy niższych kosztach, często wykorzystując technologię rozproszonego rejestru (DLT), podobną do blockchain.

Kilka krajów już wdrożyło lub testuje CBDC. Wśród nich znajdują się Chiny (e-CNY), Indie (e-Rupia), Jamajka (JAM-DEX), Bahamy (Sand Dollar) oraz Rosja (rubel cyfrowy).

Rodzaje CBDC

Cyfrowe Waluty Banku Centralnego można podzielić na dwa główne typy, różniące się przeznaczeniem i dostępnością.

CBDC detaliczne

Są to waluty cyfrowe przeznaczone do powszechnego użytku, umożliwiające codzienne transakcje między konsumentami a firmami. Mogą występować w dwóch formach: opartej na tokenach, gdzie transakcje odbywają się anonimowo za pomocą kluczy kryptograficznych, oraz opartej na kontach, która wymaga posiadania zweryfikowanego rachunku.

CBDC hurtowe

Ten rodzaj CBDC jest zarezerwowany dla transakcji międzybankowych i instytucji finansowych. Służy do rozliczania operacji o dużej wartości, które odbywają się znacznie rzadziej niż płatności detaliczne.

Czym są stablecoiny?

Stablecoiny to rodzaj kryptowalut, których wartość jest powiązana z innym, stabilnym aktywem, takim jak dolar amerykański, złoto czy inny towar. Zostały stworzone jako odpowiedź na dużą zmienność cenową, która charakteryzuje inne kryptowaluty, np. Bitcoin, i czyni je niepraktycznymi w codziennych transakcjach.

Dzięki stabilnej wartości, stablecoiny stały się atrakcyjnym wyborem dla sprzedawców detalicznych, instytucji i firm, ułatwiając realizację transakcji zarówno na rynku krajowym, jak i międzynarodowym.

Rodzaje stablecoinów w oparciu o mechanizmy zabezpieczające

Stabilność wartości stablecoinów jest utrzymywana dzięki różnym mechanizmom zabezpieczającym. Na tej podstawie można je podzielić na kilka rodzajów:

• Stablecoiny zabezpieczone walutą fiat: Ich wartość jest powiązana z tradycyjnymi walutami, takimi jak dolar amerykański (USD) czy euro (EUR), w stosunku 1:1. Emitent utrzymuje rezerwy w danej walucie jako zabezpieczenie. Przykłady to Tether (USDT) i USD Coin (USDC).
• Stablecoiny zabezpieczone kryptowalutami: Są wspierane przez rezerwy innych kryptowalut. Aby zniwelować ryzyko zmienności cenowej aktywów w rezerwach, są one przeważnie nadzabezpieczone, co oznacza, że wartość zabezpieczenia jest wyższa niż wartość wyemitowanych stablecoinów. Przykładem jest DAI, zarządzany przez protokół MakerDAO.
• Stablecoiny algorytmiczne: Utrzymują stabilność kursu za pomocą algorytmów i inteligentnych kontraktów, które automatycznie zarządzają podażą tokenów. Gdy cena rynkowa spada, podaż jest zmniejszana, a gdy rośnie – zwiększana. Ten model bywa ryzykowny, co pokazał upadek TerraUSD (UST).
• Stablecoiny zabezpieczone towarami: Są powiązane z fizycznymi aktywami, takimi jak złoto, metale szlachetne czy ropa naftowa. Przykłady to Tether Gold (XAUT) i Paxos Gold (PAXG). Ich wartość może się wahać wraz z cenami towarów stanowiących zabezpieczenie.

Kluczowe różnice między CBDC a stablecoinami

Chociaż zarówno CBDC, jak i stablecoiny są walutami cyfrowymi, które przechowują wartość i ułatwiają transakcje, istnieje między nimi kilka fundamentalnych różnic.

Emitent

CBDC są emitowane przez bank centralny danego kraju, natomiast stablecoiny przez prywatne firmy, instytucje lub zdecentralizowane organizacje.

Zabezpieczenie

Wartość CBDC jest gwarantowana przez zaufanie do banku centralnego i rezerwy państwowe. Stablecoiny są zabezpieczone walutami fiat, towarami, kryptowalutami lub utrzymywane przez algorytmy.

Regulacje

CBDC podlegają pełnym regulacjom agencji rządowych. Stablecoiny są częściowo regulowane lub nieregulowane, w zależności od emitenta i jurysdykcji.

Status prawny

CBDC mają status prawnego środka płatniczego, czyli oficjalnej waluty kraju. Stablecoiny nie są oficjalnym środkiem płatniczym.

Kontrola

Rząd sprawuje pełną kontrolę nad emisją, dystrybucją i użytkowaniem CBDC. W przypadku stablecoinów kontrola leży po stronie prywatnego podmiotu, scentralizowanego lub zdecentralizowanego.

Prywatność

Transakcje CBDC mogą być monitorowane przez rząd, co ogranicza prywatność. Stablecoiny, zwłaszcza te zdecentralizowane, oferują wyższy stopień prywatności.

Zastosowanie CBDC i stablecoinów

Cyfrowe Waluty Banku Centralnego (CBDC) to elektroniczna alternatywa dla fizycznej gotówki. Ich celem jest zmniejszenie kosztów obsługi gotówki, promowanie inkluzywności finansowej i usprawnienie płatności transgranicznych. CBDC pozwalają również na skuteczniejsze monitorowanie obiegu pieniądza, co może przyczynić się do poprawy polityki monetarnej kraju.

Stablecoiny to z kolei waluty cyfrowe emitowane przez podmioty prywatne. Ich stała wartość sprawia, że są idealnym narzędziem do transakcji krajowych i międzynarodowych. Oprócz funkcji płatniczej odgrywają kluczową rolę w ekosystemie zdecentralizowanych finansów (DeFi), oferując traderom stabilny środek do przechowywania kapitału.

Potencjalna przyszłość CBDC i stablecoinów

Szerokie zastosowanie stablecoinów pokazało potencjał stabilnych walut cyfrowych i zainspirowało banki centralne do przyspieszenia prac nad własnymi CBDC. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest współistnienie obu tych form, ponieważ służą one nieco innym celom: CBDC jako prawny środek płatniczy, a stablecoiny jako prywatne instrumenty płatnicze.

Istnieją jednak wyzwania. W przypadku CBDC główną obawą jest potencjalne monitorowanie transakcji przez rząd, co zagraża prywatności. Z kolei stablecoiny, zwłaszcza te nieregulowane, niosą ryzyko utraty powiązania z aktywem bazowym, jak w przypadku TerraUSD (UST). Obie waluty są również narażone na ataki cybernetyczne.

Postępy w dziedzinie bezpieczeństwa i prywatności w technologii blockchain oraz wprowadzenie regulacji takich jak MiCA (Markets in Crypto-Assets) w Unii Europejskiej są ważnymi krokami w kierunku budowy bezpiecznego cyfrowego systemu finansowego. Dalsza współpraca między twórcami technologii a decydentami politycznymi będzie kluczowa dla kształtowania przyszłości globalnych finansów.

Podsumowanie

Cyfrowe Waluty Banku Centralnego (CBDC) i stablecoiny to dwa odrębne rodzaje walut cyfrowych, różniące się emitentem, kontrolą oraz zastosowaniem. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla pełnego obrazu ewoluującego krajobrazu finansowego.

Obie formy walut cyfrowych odgrywają istotną rolę w kształtowaniu przyszłości globalnego systemu finansowego, w którym granice geograficzne przestają być barierą dla przepływu kapitału. Pamiętaj, że informacje zawarte w tym artykule nie stanowią porady inwestycyjnej. Przed podjęciem decyzji finansowych przeprowadź własną analizę lub skonsultuj się z profesjonalnym doradcą.